1884 yılında Bağdat’ta doğan Ahmet Haşim, Fecriati topluluğu dağıldıktan sonra da edebî anlayışını değiştirmeden sanat hayatına devam etmiştir. Sembolizmin edebiyatımızdaki en önemli temsilcisi olan sanatçı, Cenap Şahabettin’in sadece müziği ve ahengi ön plan çıkaran sembolist şiir anlayışına semboller ve hayal unsurlarını kullanmayı da ekleyerek şair, şiirlerinde bunu başarıyla uygulamıştır.
Babasının Arabistan vilâyetlerindeki memuriyetleri sebebiyle düzensiz bir ilkokul tahsili görmüş ve bu yaşamında Arapçayı öğrenmiştir. Annesinin ölümü üzerine 12 yaşında babasıyla birlikte İstanbul’a gelmiş ve Galatasaray Lisesi’ne gitmiştir. I. Dünya Savaşı’ndaki askerliği (1914-1918) sırasında Anadolu’nun çeşitli yerlerini görme fırsatı bulmuştur. 1924’te Paris’e, 1932’de de hastalığı sebebiyle Frankfurt’a gitmiştir. Daha sonra buradaki yaşamını “Frankfurt Seyahatnamesi” adlı eserinde anlatmıştır. Ahmet Haşim’in sanat ve edebiyata olan ilgisi Galatasaray Lisesi’nde başlar.
Edebi Kişiliği
Bilinen ilk manzumesi “Leyâl-i Aşkım” 1901’de “Mecmua-i Edebiyye”de yayınlandı. Bu dönemde Muallim Naci, Abdülhak Hâmid, Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin’in tesiri altında kalmıştır. Son sınıfta iken Fransız şiirini ve sembolistleri tanıdı. Bundan sonra kendi şahsiyetini gösterdi ve ilk şiirlerini kitaplarına almadı. 1905-1908 yılları arasında yazdığı ve daha sonra Piyâle kitabına aldığı “Şii’r-i Kamer” serisindeki şiirleri hayal zenginliği, iç ahenkteki kuvvet ve büyük telkin kabiliyeti ile dikkat çekti ve beğenildi.
Şiirleri o güne kadar alışılmış biçimlere benzemediği için bazı kesimlerden tepki ve eleştiri alan Ahmet Haşim, bu tepki ve eleştirileri “Piyale” kitabının girişinde cevaplar, “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” başlığıyla verdiği bu cevaplar aynı zamanda sanatçının kendi şiir görüşünün de bir açıklamasıdır. Ahmet Haşim bu yazısında şiiri şöyle tanımlar: “fiiir bir hikâye değil, sessiz bir şarkıdır; şair de ne bir gerçek habercidir, ne güzel konuşan insan, ne de bir kanun koyucudur.”
1909’da kurulan Fecriati topluluğuna girmiştir. “Edebiyatı ideolojinin değil, estetiğin emrine vermek” prensibinden hareket eden Fecriati topluluğunun yayın organı olan Servet-i Fünûn dergisinde şiirleri yayımlanmıştır. Servetifünun Edebiyatına yapılan hücumlara makaleleriyle katılmıştır. 1911’de yayımlanan Göl Saatleri adlı şiirleriyle haklı bir şöhret kazanmıştır. Fecriati dağıldıktan sonra siyasî ve edebî akımların dışında kendisine has bir şiir ve nesir anlayışının tek temsilcisi olarak kalmıştır. Milli Edebiyat döneminde eser vermeye devam eden sanatçı, Yahya Kemal’le birlikte “saf (öz) şiirin” de en önemli temsilcisi olur.
Kısaca özetleyecek olursak;
- Fecriati’nin temsilcilerinden olan şair, topluluk dağıldıktan sonra hiçbir edebi topluluğa katılmamış; sanat anlayışını değiştirmeden sanat yaşamına bağımsız olarak devam etmiştir.
- İlk şiiri Hayal-i Aşkım’ı 1905’te yayımlamıştır.
- Sembolizmden etkilenmiştir. Şiirlerindeki doğa manzaraları, sembolistlerin genellikle tercih ettiği “akşam, şafak, gurup, gece, mehtap, güller, yıldızlar, ormanlar” gibi hayal kurmaya uygun yerler ve durumlardır. Empresyonizmden de etkilenmiştir.
- Türk edebiyatında “akşam şairi” olarak da tanınır.
- “Sanat için sanat” anlayışını benimsemiş, toplumsal konularla ilgilenmemiştir.
- Şiirlerinde daha çok serbest müstezat nazım biçimini kullanmıştır.
- Çocukluk anıları, aşk ve tabiat şiirlerinin başlıca temalarıdır.
- Bütün şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmıştır. “Köylü vezni” olarak nitelendirdiği heceyi musiki açısından çok yetersiz bulduğu için kullanmamıştır.
- Şiirlerinde anlaşılmak için bir kaygısı yoktur. Dili ağırdır. Arapça, Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü bir dil kullanmıştır. Son dönem şiirlerinde dil sadedir.
- Şiirleri imge ve iç ahenk bakımından çok zengindir.
- Şiirleri dış dünyaya ait gözlemlerinin kendi iç dünyasına bıraktığı izlenimlerini yansıtır. Dış dünya, Haşim’in hayal dünyasının en güzel renklerine bürünerek şiirlerine yansır.
- Düz yazı türlerinde de çok başarılıdır. Fıkra, sohbet, gezi türündeki yapıtlarında kendine özgü bir üslubu vardır. Bu yazılarda parlak zekâsını ortaya koyan orijinal buluş ve görüşleri yer alır.
- Düz yazılarında dil, şiirlerine göre sadedir. Bazen nükteli ve alaycı bir üslup kullanmıştır.
- Şiirle ilgili görüşlerini “Piyale” adlı şiir kitabının ön sözünde (Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar) açıklamıştır.
- Şiirle ilgili görüşleri: Şiirin asıl özelliği duyulmaktır. Şiirin dili “musiki” ile “söz” arasında sözden ziyade musikiye yakındır. Şiirdeki bu dil “bir açıklama vasıtası olmaktan çok bir telkin aracı”dır. Şiirde musiki anlamdan önce gelir. Bu sözcükler şiire anlam değerinden çok musiki değerlerine göre girer. Şiirin anlam bakımından açık olması önemli değildir. Şiirin doğduğu yer şuuraltıdır (bilinçaltıdır). Şiir düz yazıya çevrilemeyen bir nazımdır. Şiir bir hikâye değil, sessiz bir şarkıdır. Şiirde anlam aramak, eti için bülbülü öldürmek gibidir. En güzel şiirler anlamlarını okuyucunun ruhundan alan şiirlerdir. Şiirde önemli olan anlam değil, söyleyiş özellikleridir.
- “Merdiven”, “O Belde” en önemli şiirleridir. Ayrıca Bkz. Merdiven Şiiri Tahlili
- Şiir: Göl Saatleri, Piyale
- Gezi: Frankfurt Seyahatnamesi
- Deneme-Fıkra: Gurebahane-i Laklakan, Bize Göre
Çok güzel bir site!
Evet.
Çok iyi yazılmış bana göre.
Teşekkürler.
İyi olmuş bana göre.
Sana göre ama.
Çok güzel olmuş.
Çok güzel.
Çok güzel.
Yaman adammış doğrusu!
İyi güzel bir iş çıkarmışsınız. Teşekkürler. Buradan edebiyat hocamıza selam söyleyeyim belki görür :))))
Çok güzel bir site.
Ödev vardı sağ olun :D
Evet sana katılıyorum.
Güzel ayrıntılı anlatılmış.
Yazılımız var tüm şairleri yazarları buradan buluyorum, çok süper çok teşekkürler.
Bence çok uzun olmuş.
Çok beğendim ödevim vardı yaptım :)
Vallahi çok güzel.
Gerçekten harika, ödevimi yaptım :)
Çok güzel gerçekten ödevimi buradan yaptım. ;)
Teşekkürler.
Tüm özellikleri eksiksiz yazılmış çok beğendim :)
Güzel.
Performans ödevim vardı yaptım çok sağ olun.
10 numara.
Çok ama çok güzeldi. :-)
Çok başarılı bir yazı olmuş.
Süper teşekkür ederim.
Çok teşekkürler.
Çok teşekkürler, edebiyat performans ödevim vardı. Bu yazdığınız çok açıklayıcı oldu artık bunu teslim ettikten sonra gerisi hocaya kalmış :)
Bence çok uzun ama yine de idare eder yazanlara teşekkürler.
Teşekkürler.
Bayağı uzunmuş ama yine de mükemmeliğini koruyor :-)))
Bence güzel ama daha detaylı olabilirdi.
Daha ne kadar detaylı olsun buldukça bunuyosun sen de!
Gerçekten güzel olmuş, elinize sağlık :)
Çok güzel olmuş ama tam olarak istediğim gibi değil, ben şiirlerinin isimlerini istedim.
O zaman onu yaz.
Süper.
Çok güzel olmuş.
Çok güzel şiirleri var.
Çok güzel bana göre.
Bana şiir gerekli, onları edebi sanatlara ayıracağım benim işime yaramadı burası.
Bu edebiyat öğretmenleri bu kadar ödev verince eline ne geçiyor acaba!
Bana Ahmet Haşim ile ilgili her şey gerekli.
Benim çok işime yaradı teşekkürler.
Çok saçma.
Teşekkür ederim sağolun.
Çok güzel, proje ödevim için gerekli olan her şey var.
Benim de performans ödevim vardı, buradan yapacağım güzel site.
Çok iyi Allah razı olsun emeği geçenlere.
Çok güzel bu site. :p
Çok işime yarayacak çok teşekkür ederim.
Çok teşekkür ederim çok iyi bir kişiliğe sahipmiş doğrusu. Yayınladığınız için teşekkürler.
Evet güzel olmuş ama metin tekrarlarına girişmişsiniz orası biraz sıkıcı olmuş ama yine de LYS’ye uygun teşekkürler…
Kral ödev hazırlanmış sağolun.
Süper :)
Teşekkürler :)
Güzel olmuş. Ama Ahmet Haşim’in ölüm yerini ve ölüm yılını da verseydiniz çok güzel olurdu. Sorabilir miyim? Neden ölüm yerini ve ölüm yılını vermediniz acaba? :Đ
Acaba niye kendini beğenmeyip de dışarı çıkmamış?
Teşekkürler çok işime yaradı :)
Çok işime yaradı teşekkürler…
Harika.
İşime yaradı güzel açıklanmış.
Mükemmel olmuş, biz öğrencileri düşünmeniz mutluluk verici teşekkürler.
Süper.
10 numara 5 yıldız.
Çok iyi bir site bence.
Teşekkürler.
Ödevimize yaradı.
Ahmet HAŞİM Türk edebiyatının en büyük en büyük şairi imiş gerçekten tanıdıkça ve okudukça çok seviyorum. Şimdiki materyalist nesil bu gibi şairleri anlayamaz.
Teşekkürler.
Ödevimize yaradı.
Normal ders kitaplarında yok mu ödevlerinize yarayacak bilgiler?
Eyvallah.
İyi anlatılmış inşallah sınavda bana yardımcı olur.
Ödevime yardımcı oldunuz teşekkürler.
İyi de olmuş çok da güzel olmuş lakin ki öyle değildir :)
Çok güzeldi elinize sağlık performans ödevimi yaptım. :)
Ahmet Haşim neden Frankfurt’tan iyileşmeden dönüyor?
Adam büyük edebiyatçı.
Yoktur edebiyattan güzeli.
Adamsınız.
Teşekkürler.
Güzelmiş.
10 numara 5 yıldız!
Güzel.
Bence çok güzel.
6-F’deyim bu kadar iyi bir şey görmedim bu kadar doğru.
Bence harika bir şey.
Emeğinize sağlık… Gerçekten çok iyisiniz :)
Güzelmiş.
Çok güzel.
Çok teşekkür ederim.
Bana göre iyi bir site :)
Çok güzel bir site.
Çok teşekkürler.
Akşam yine akşam yine akşam
Bu dem göllerde bir kamış olsam.
Çok teşekkürler.
Sağ olun çok iyi olmuş.
Sağ olun teşekkürler.
İdare eder yine de teşekkürler.
Çok teşekkürler :-)
Vallahi güzelmiş çok yardımcı oldu buradan Mehmet Kurt hocaya selamlar.
Süper olmuş.
Süper be!
Ben de en çok Galatasaray Lisesi’ne gitmek istiyorum, bu arada herkesin yorumunu da çok beğendim.
Süpersiniz tebrikler…
Kısa ve öz bilgiler var gerçekten güzel bir site.
Çok yararlı bir site olmuş, kitaplarda bu kadar ayrıntı yok teşekkür ederim.
Çok güzel bir site.
Çok güzel olmuş.
Elinize sağlık.
İyi olmuş.
Çok güzel bir kitap bayıldım.
Kurtuluş savaşıyla ilgili eseri var mı arkadaşlar bilen var mı?
Teşekkür ederim.
Kafasına sıkıp ölemeyen şair bu değil miydi?
Çok güzel olmuş teşekkürler.
Teşekkürler çok sağ olun.
Site çok faydalı olmuş. Teşekkürler.