Sözü kapalı bir şekilde anlatma sanatına kinaye denir. Bunun için şair, hem gerçek hem de mecaz anlama gelen sözcüklerden yararlanır. Sanatçı, bir sözcüğü hem gerçek hem de mecaz anlama gelecek şekilde kullanarak anlatımda kinayeden yararlanır. Kinayede bir gerçek bir de mecaz anlam bulunur. Ancak sözcüğün mecaz anlamı, gerçek anlamını bastırmış durumdadır. Buna rağmen söyleyişte gerçek anlamın anlaşılmasına engel olacak bir durum yoktur. Bu söz sanatı sözün açıkça söylenmesinin hoş olmadığı durumlarda alay, şaka ve sitem için kullanılır. Böylece asıl amaç, dolaylı olarak söylenmiş olur.
Kinaye Sanatına Örnekler:
Örneğin bir insan için “O, eli uzun biridir.” dediğimizde aslında onun “hırsız” olduğunu vurguluyoruz. Ama gerçekte bu kişinin “el”i uzun da olabilir. Yine cömert kişiler için “eli açık” ifadesini kullanırız. Gerçekte kişinin eli açık olabilir; ama burada esas anlatılmak istenen sözcüğün mecaz anlamında gizlidir. “Eli açık” sözü ile kişinin cömertliğine vurgu yapmaktayız.
“Bulamadım dünyada gönle mekân Nerde bir gül bitse etrafı diken”Bu dizelerde kinaye vardır. “Gül” ve “diken” sözcükleriyle kinaye yapılmıştır. Gerçekte her gülün etrafında diken de vardır. Bu gerçek anlamdır; ama kastedilen bu değildir. Bundan hareketle mecaz anlam anlatılmak istenmiştir: Nerede bir iyilik, güzellik varsa onun etrafında kötülükler de vardır.
“Dadaloğlu’m der ki belim büküldü Gözümün cevheri yere döküldü”Birinci dizede “beli bükülmek” sözlerinde kinaye vardır. Gerçekte Dadaloğlu’nun ihtiyarlık veya hastalık nedeniyle beli bükülmüş olabilir. Ama şairin anlatmak istediği bu değildir. O. çektiği sıkıntıların büyüklüğünü, çokluğunu anlatmak için “beli bükülmek” sözlerini kullanmıştır.
“Dilber bezme (meclise) gelince yüzü güldü âşıkın”Bu dizede “yüzü güldü” sözleri ile kinaye yapılmıştır. Burada anlatılmak istenen sevgilinin geldiğini gören âşığın “gülme’si, “bu duruma çok sevinmesi’dir.
Teşekkürler ama daha kısa örnekler yok mu?
Teşekkürler.
Aynen, daha kısa örnekler lazım bize.
Olsa keşke.
Zaten kısa.
Güzel bir konu sağolun.
Çok güzel ellerinize sağlık bana yararı oldu.
Aynen.
Site tamamıyla güzel bütün söz sanatlarıyla ilgili müthiş bilgiler var süpersiniz. Bu site sayesinde ödevden 100 aldım ve lise öğrencisiyim.
Aynen.
Site güzel fakat ödevler uzun oluyor, örnekler biraz daha kısa olursa süper olur ama elinize sağlık.
Of performans ödevi konum ve resim lazım kinaye ile ilgili bulamıyorum bilen varsa yorum bırakabilir mi?
Çok güzel sayfa olmuş.
Çok faydası oldu performansım bu site sayesinde bitti.
Site güzel de daha kısası yok mu?
Çok saçma, öğretmen nasıl araştırır.
Sen çok biliyorsun.
Çok teşekkürler.
Bence daha güzel bir sayfa olabilirdi. Ama yine de fena olmamış.
Çok güzel.
İçinden bir kaç cümle buldum ama bana 20 tane lazım, çok az var içinde ama yine de sağ olun.
Çok teşekkürler.
Süper olmuş.
Sağolun.
Çok işime yaradı ama çok azdı.
Çok teşekkür ederim çok işime yaradı, hiçbir şey anlamamıştım.
Çok güzel ödevime çok yardımcı oldu.
Çok az örnek var.
Çok güzel idi.
Güzel anlatmışsınız ama çok az örnek var.En az 10 örnek olmalı.
Bence gayet de iyi açıklanmış bu sanat.
Çok sağolun ama bir örnek daha olsaydı iyiydi, ödev yapıyorum da.
Teşekkürler.
Sağolun iyi oldu.
Çok güzel örnekler var, konu anlatım da öyle.
Süper.
Teşekkürler.
Örnekler biraz daha olabilirdi ama konu anlatımı cidden iyi.
Çok teşekkürler.
Çok teşekkürler.
Edebiyat konuları güzeldir.
Gayet güzel hazırlayanların emeğine sağlık.
Çok teşekkürler.
Sağolun teşekkürler.
Sağolun, bu site sayesinden ödevlerimden + alıyorum teşekkürler bu siteyi yapanlara.
İyi ama örnek çok uzun.
Teşekkürler bilgilendirdiniz bizi.
Güzel anlatılmış.
Güzel beğendim.
Çok beğendim.
Güzel ama daha özet şeklinde verirseniz sevinirim, bu çok uzun olmuş. Allah razı olsun.
Daha kısa örnekler yok mu?
“Körle yatan şaşı kalkar.” sözü kinaye midir?
Hiçbirini beğenmedim.
Güzeldi ama çok uzun, örnekler kısa olsaydı iyi olurdu.
Aynen çok güzel.
Berbat hiç beğenmedim.
“Gözümün cevheri yere döküldü.” burada da kinaye vardır.
Hiç Aliye ismi yok ya ÷(
Bir şey anlamadım.
Kısa yok mu?
Çok güzel olmuş.
Kısa ve öz olsun.
Teşekkürler.