Bu destanlarda Hun Hükümdarı Mete’nin doğuşu, kağan oluşu, Türk birliğini kuruşu; ölümünden önce de ülkesini oğulları arasında paylaştırması anlatılır. Ebul Gazi Bahadır Han’ın Secere-i Terakime’sinde Hun-Oğuz destanıyla (Mete Destanı) ilgili bölümler bulunmaktadır. Uygur harfleriyle yazılı olan özgün nüshası Paris kütüphanesindedir.
Oğuz Kağan destanı, M.Ö. 209-174 tarihleri arasında hükümdarlık yapan Hun hükümdarı Mete’nin hayatı üzerine kurulmuştur. Tüm Türk destanlarında olduğu gibi bu destanın da ilk şekli günümüze ulaşamamıştır.
Bugün, elimizde Oğuz destanının üç farklı biçimi bulunmaktadır:
XIII. ile XVI. yüzyıllar arasında Uygur harfleriyle yazılmış ve İslâmiyetten önceki inancı yansıtan varyantın ilk örneği temsil ettiği kabul edilebilir.
XIV. yüzyıl başında yazıldığı bilinen Reşîdeddîn’in Câmi üt-Tevârih adlı eserinde yer alan Farsça Oğuz Kağan Destanı İslâmi varyantların ilkini temsil etmektedir.
Oğuz Kağan Destanının üçüncü varyantı ise XVII. yüzyılda Ebü’l-Gazî Bahadır Han tarafından Türkmenler arasındaki sözlü rivayetlerden ve önceki yazmalardan faydalanarak yazılmıştır.
Oğuz Kağan Destanının İslâmiyet Öncesi Rivayeti
Ay Kağan’ın yüzü gök, ağzı ateş, gözleri elâ, saçları ve kaşları kara perilerden daha güzel bir erkek evladı oldu. Bu çocuk annesinden ilk sütü emdikten sonra konuştu ve çiğ et, çorba ve şarap istedi. Kırk gün sonra büyüdü ve yürüdü.
Ayakları öküz ayağı, beli kurt beli, omuzları samur omzu, göğsü ayı göğsü gibiydi. Vücudu baştan aşağı tüylüydü. At sürüleri güder ve avlanırdı. Oğuz’un yaşadığı yerde çok büyük bir orman vardı. Bu ormanda çok büyük ve güçlü bir gergedan yaşıyordu. Bir canavar gibi olan bu gergedan at sürülerini ve insanları yiyordu. Oğuz cesur bir adamdı.
Günlerden bir gün bu gergedanı avlamaya karar verdi. Kargı, yay, ok, kılıç ve kalkanını aldı ve ormana gitti. Bir geyik avladı ve onu söğüt dalı ile ağaca bağladı ve gitti. Tan ağarırken geldiğinde gergedanın geyiği almış olduğunu gördü. Daha sonra Oğuz, avladığı bir ayıyı altın kuşağı ile ağaca bağladı ve gitti. Tan ağarırken geldiğinde gergedanın ayıyı da aldığını gördü. Bu sefer kendisi ağacın altında bekledi. Gergedan geldi ve başı ile Oğuz’un kalkanına vurdu. Oğuz kargı ile gergedanı öldürdü. Kılıcı ile başını kesti. Gergedanın bağırsaklarını yiyen ala doğanı da oku ile öldürdü ve başını kesti.
Günlerden bir gün Oğuz Kağan, Tanrı’ya yalvarırken karanlık bastı. Gökten bir gök ışık indi. Güneşten ve aydan daha parlaktı. Bu ışığın içinde alnında kutup yıldızı gibi parlak bir ben bulunan çok güzel bir kız duruyordu. Bu kız gülünce Gök Tanrı da gülüyor, kız ağlayınca Gök Tanrı da ağlıyordu. Oğuz bu kızı sevdi ve bu kızla evlendi. Günler ve gecelerden sonra bu kız üç oğlan çocuk doğurdu. Çocuklara Gün, Ay ve Yıldız isimlerini verdiler.
Oğuz ormanda ava çıktığı günlerden birinde göl ortasında bir ağaç gördü. Ağacın kovuğunda gözü gökten daha gök, saçı ırmak gibi dalgalı, inci gibi dişli bir kız oturuyordu. Yeryüzü halkı bu kızın güzelliğini görse dayanamaz ölüyoruz derlerdi. Oğuz bu kıza aşık oldu ve onunla evlendi. Günlerden gecelerden sonra Oğuz’un bu kızdan da üç oğlu oldu. Bu çocuklara Gök, Dağ ve Deniz isimlerini koydular.
Oğuz Kağan büyük bir toy(şenlik) verdi. Kırk masa ve kırk sıra yaptırdı. Çeşit çeşit yemekler, şaraplar, tatlılar, kımızlar yediler ve içtiler. Toydan sonra Beylere ve halka Oğuz Kağan şunları söyledi:
Ben sizlere kağan oldum Alalım yay ile kalkan Nişan olsun bize buyan Bozkurt olsun bize uran Av yerinde yürüsün kulan Daha deniz, daha müren Güneş bayrak gök kurıkanOğuz Kağan bu toydan sonra dünyanın dört bir tarafına elçilerle şu mektubu gönderdi: “Ben Uygurların kağanıyım ve yeryüzünün dört köşesinin kağanı olmam gerekir. Sizden itaat dilerim. Kim benim emirlerime baş eğerse, hediyelerini kabul eder ve onu dost edinirim. Kim baş eğmezse, gazaba gelirim. Onu düşman bilirim. Onunla savaşır ve yok ettiririm.”
Yine o zamanlarda sağ yanda bulunan Altun Kağan, Oğuz Kağan’a pek çok altın gümüş ve değerli taşlar hediye etti ve ona itaat ederek dostluk kurdu. Oğuz Kağanın sol yanında ise askerleri ve şehirleri çok olan Urum Kağan vardı. Urum Kağan Oğuz Kağanı dinlemezdi. Oğuz Kağan’ın isteklerini gene kabul etmedi. Oğuz Kağan gazaba geldi, bayrağını açtı ve askerleriyle birlikte Urum Kağana doğru yürüdü. Kırk gün sonra Buz Dağın eteklerine geldi. Çadırını kurdurdu ve sessizce uyudu. Tan ağarınca Oğuz Kağanın çadırına güneş gibi bir ışık girdi .O ışıktan gök tüylü gök yeleli büyük bir erkek kurt çıktı. Kurt: “Ey Oğuz, sen Urum üzerine yürümek istiyorsun; Ey Oğuz ben senin önünde yürüyeceğim.” dedi. Bunun üzerine Oğuz çadırını toplattırdı ve ordusuyla birlikte kurdu izlediler. Gök tüylü gök yeleli büyük erkek kurt İtil Müren denizi yakınındaki Kara dağın eteğinde durdu.
Urum Han’ın ordusu ile Oğuz Kağanın ordusu arasında büyük savaş oldu. Oğuz Kağan savaşı kazandı, Urum Han’ın hanlığını ve halkını aldı. Oğuz Kağan ve askerleri Gök tüylü ve gök yeleli kurdu izleyerek itil ırmağına geldiler. Oğuz Kağan’ın beylerinden Uluğ Ordu Bey İtil Irmağını geçmek için ağaçlardan sal yaptı ve böylece karşıya geçtiler. Oğuz’un bu buluş hoşuna gittiği için bu Uluğ Ordu Bey’e “Kıpçak” adını verdi.
Gök tüylü gök yeleli kurdu izleyerek yeniden yola devam ettiler. Oğuz Kağan’ın çok sevdiği alaca atı Buz Dağa kaçtı. Oğuz Kağanın çok üzüldüğünü gören kahraman beylerinden biri Buz Dağa çıktı ve dokuz gün sonra alaca atı bularak geri döndü. Oğuz Kağan atını ve karlarla örtünmüş kahraman beyi görünce çok sevindi. Atını getiren bu beye: “Sen buradaki beylere baş ol. Senin adın ebediyen Karluk olsun.” dedi. Bir süre ilerledikten sonra gök tüylü ve gök yeleli erkek kurt durdu. Çürçet yurdu adı verilen bu yerde Çürçetlerin kağanı ve halkı Oğuz Kağana boyun eğmeyince büyük savaş başladı. Oğuz Kağan, Çürçet Kağını yendi ve halkını kendisine bağladı.
Oğuz Kağan, ordusunun önünde yürüyen bu gök tüylü gök yeleli erkek kurtla Hint, Tangut, Suriye, güneyde Barkan gibi pek çok yeri savaşarak kazandı ve ülkesine kattı. Düşmanları üzüldü, dostları sevindi. Pek çok ganimet ve atla birlikte evine döndü.
Günlerden bir gün Oğuz Kağan’ın tecrübeli bilge veziri Uluğ Bey rüyasında bir altın yay ve üç gümüş ok gördü. Altın yay gün doğusundan gün batısına kadar uzanıyordu. Üç gümüş ok da kuzeye doğru gidiyordu. Oğuz Kağan bu rüyayı dinleyince yurdunu evlatları arasında paylaştırdı.
Teşekkürler.
Teşekkürler.
Teşekkürler.
Bence çok güzeldi.
Aynen.
Teşekkürler.
Teşekkür ederim.
Vallahi ben istediğimi bulamadım ama neyse sağ olun.
Çok güzel olmuş başarılar.
Evet çok süper projem için iyi olacak.
Aynen.
Çok güzel ödevime yardımcı oldu teşekkürler.
Süper!
Teşekkürler.
İyi olmuş. Ödevime yardımcı oldu.
Aynen.
Çok iyi olmuş.
Çok iyi olmuş sınavıma yardımcı oldu. Emeğiniz için çok teşekkür ederim.
Teşekkürler.
Dün öğretmenimiz Oğuz Kağan Destanı ile bir performans verdi.
Aynen.
Teşekkürler.
Çok hoş.
Bizimki de verdi.
Aynen.
Teşekkürler.
Sağolun yardımı dokundu.
Güzel olmuş.
Teşekkürler.
Çok iyi.
Çok teşekkür ederim çok yardımcı oldu.
Tabi ki B.
Güzel bir destan.
Size ne kadar teşekkür etsem azdır.
Çok sağolun.
Aynen.
Süper!
Süper bir anlatım.
Aşırı yardımcı oldu süper.
Çok uzun.
Aslında kısa bile.
Teşekkürler.
Neresi uzun ya bana kısa geldi!
Uzun bence.
Çok yardımcı oldu… Teşekkürler.
Harika!
Bu bilgiler sayesinde proje ödevimden 100 aldım elinize sağlık süper olmuş.
İyiymiş.
Teşekkürler, burası gerçekten çok yararlı bir site.
Çok teşekkürler çok yararlı bir site, ayrıca çok güzel bir destan…
Bu siteye çok teşekkürler. Oğuz Kağan destanını çok beğendim. Sayenizde ödevimi çok güzel bir şekilde sundum. :)
Teşekkürler, bu siteyi herkese önereceğim.
Süper elinize sağlık ama yazana kadar canim çıktı.
Çok teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz. Biraz abartı olmuş ama…
Çok teşekkürler çok iyi oldu.
Teşekkürler.
Güzel olmuş.
Çok güzel.
Fena değil iyi vallahi.
Teşekkürler çok işime yaradı.
Ödevime yardımcı oldu.
Teşekkürler.
Çok iyi ama biraz uzun.
Biraz mı?
Çok işime yaradı.
Ciddi misin
Çok iyi teşekkürler.
Süper, çok yardımınız dokundu sağolun.
Sadece bu kadar kısa mı?
Çok teşekkürler ödevime yardımcı oldu.
İlle de bu kadar uzun yazmanınz mı gerekiyor?
Uzun yazmıyorlar olması gereken bu, benim kaynak kitaplarımda daha uzun anlatmışlar kafam karıştı bende buradan bakayım dedim.
Daha deniz daha müren güneş tuğ ol gök korugan.
Katılıyorum.
Çok güzel bir destan ama çok uzun :(
Çok güzel bir site bence, ödevimde yardımcı oldu.
Site güzel, kısa anlatılmış. Tarih kitabında o kadar uzun ki…
Harika olmuş.
Güzel destan ama birkaç tane daha destan koysalar muhteşem olur.
Ödevime çok ama çok yardımcı oldu ;)
Çok beğendim :-P
Çok teşekkürler ama bu destanın devamı yok mu?
Teşekkürler.
Çok teşekkürler çok güzel olmuş, emeğinize ve elinize sağlık.
Çok güzel gerçekten de.
Bence de çok iyi.
Çok sağolun. Allah sizden razı olsun.
Aynen.
Çok iyi olmuş sosyal ödevime yardımcı oldu :-)
Sağolun kankalar.
Teşekkürler.
Teşekkür ederim emeğiniz için, ödevime çok yardımcı oldu.
Çok teşekkürler çok güzel yazılmış, kim yazdıysa ellerine sağlık çok teşekkürler.
Performans ödevime çok yardımcı oldu teşekkürler.
Teşekkür ederim.
Hiç yardımcı olmadı çok uzun.
Aynen.
O zaman siteye geçmeyecektin.
Gerçekten güzel bir destan, çok abartı var ama destanın özelliği.
Süper! Sayenizde ödevimi yapacağım.
Teşekkürler ödevim bitti sayenizde.
Güzel teşekkürler.
Gayet güzel olmuş teşekkürler.
Hazırlayanlara teşekkür ederim.
Ben bir Türk çocuğuyum dünyanın dört bir yanında yaşayan gardaşlarıma selam olsun… ALLAH c.c Türk’e zeval vermesin.
Aynen Emre kardeşim ben de bir Türk olarak senin gibi düşünüyorum.
Çok uzun ama çok güzel teşekkürler :)
Teşekkürler.
Teşekkürler biraz uzun ama olsun.
Güzel.
Okumaya değer bir destan.
Çok sağolun ödevim harika oldu ama önerim biraz daha kısa yazmanız, çünkü yazarken yoruyor.
Çok sağolun.
Teşekkürler.
Süper.
Teşekkürler edebiyattan 100 aldım.
Projeme yardım etti Allah razı olsun.
Çok güzel ama uzun.
Çok güzel olmuş işime yaradı.
Çok güzel teşekkürler :)
Sözlü vardı teşekkür ederim emeğinize sağlık.
Süper çok teşekkürler ama biraz daha iyi olabilirdi.
Neresi mükemmel bu yazının? Hem ayrıca çok uzun.
Meryem’e de bir şey beğendiremiyoruz.
Çok teşekkürler ödevime yardımcı oldu.
Çok güzel olmuş gerçekten ama biraz uzun yazmaya dün başladım bugün saat 09.00 hala bitiremedim.
Çok teşekkürler harika bir metin.
Selam dost.
Güzel işte ya.
Aynen.
Çok güzel.
Harika olmuş teşekkürler.
Çok teşekkürler.
Güzel.
Çok iyiymiş ya süper ötesi bir şey bu!
Muhteşem.
Muhteşem.
Süper.
Beğenmedim.
Çok güzel.
Güzel anlatmışsınız ama işime yaramadı, yine de teşekkürler.
Güzeldi ben zaten edebiyat hocasıyım sadece baktım.
Ne güzel bir yazı ödevi. Teşekkürler.
Çok teşekkür ederim.
Süper ya teşekkürler.
Teşekkür ederim.
Çok güzel bir site ödevime çok yardımcı oldu.
Teşekkür ederim.
Teşekkürler öğretmen 100 verdi.
Çok teşekkürler.
Güzel ama uzun.
İşime çok yarar ama ben bunu bir günde nasıl bitiririm biri bana yardım etsin.
Güzel olmuş. Teşekkür ederiz.
Süper ya!
Ödevime çok yardımcı oldu.
Bayağı uzun olmuş ama gene de emeğinize sağlık.
Teşekkürler ama fazla uzun yapmışsınız.
Çok sağolun.
Teşekkürler ama uzun olmuş.
Çok iyi olmuş.
Aynen öykü çok uzun olmuş.
Çok güzel bir destan. Ödevimde bir şey soruldu ama alaka kuramadım.
Güzel gibi ama daha okumadım.
Oğuz Kağan’ın ilk oğlu çiğ et ve şarap istemiş, inanamıyorum!
Neden?
Teşekkür ederim ödevime yardımcı oldu hem de hikayeyi öğrenmiş oldum tekrardan teşekkürler.
Çok güzel olmuş.
Teşekkürler.
Teşekkürler ödevime yardımcı oldunuz, bu siteyi hazırlayandan Allah razı olsun (yalnız çok uzun olmuş).
Çok teşekkürler ödevimden 100 aldım sayenizde.
Oğuz Kağan’ın en sevdiğim destanı. Teşekkürler çok yardımcı oldu.
Hepsini okuyamadım ama okuduğum kadarı güzel.
Bence harika böyle iyi anlatan bir site yok.
Elim yoruldu ama işime yaradı.
Güzel ama ödevime yardımcı olmadı.
Çok güzel, anladığınızı ödeve yazınca 1 sayfalık bir şey çıkıyor.
Çok teşekkürler.
Çok teşekkürler.
Hiçbir işime yaramadı. Açıkçası okumaya bile üşendiğim şeyi yazmama imkan yok :) Ama yine de emeğinize sağlık.
Ben sizden destan istiyorum.
Çok güzel tam istediğim gibi.
Çok teşekkür ederim çok yardımcı oldu.
Çok uzun…
Ödevim için çok gerekliydi. Çok iyi.
Çok teşekkürler.
Çok uzun ama ödevime yardımcı oldu, sağolun.
Çok uzun ama işime yaradı.
Çok uzun ama konuyu iyi almış :)
Çok güzel ödevime yardımcı oldu teşekkürler.
Harika ödevimi yaptım.
Süper olmuş.
İki kadınla evleniyor ama birinciye ne oluyor anlamadım, bir de 6 çocuğu oluyor maşallah.
Çok iyi.
Murathan haklısın :D
Çok süper oldu teşekkürler.
Sıkıcı ama ödev işte ne yapacaksın!
Kaynakça nedir?
Çok uzun, bunun kısası yok mu?
Çok güzel harika ödevime yardımcı oldunuz sağolun.
Herkes ödevi için mi bakar buraya insan merak edip de atasını geçmişini öğrenmek istemez mi hiç!
Çok teşekkürler. Sayenizde projeden 100 aldım. Teşekkürler.
İşime yaramadı.
Çok yardımcı oldunuz sagolun.
Çok teşekkürler ödevime çok yardımcı oldu.İyi ki varsınız.
Türk Türklüğünü kaybediyor; biz Oğuzların, Süleymanların, Ertuğrulların, Osmanların torunlarıyız ancak şu bulunduğumuz duruma bak: Türk halkını teknoloji esir almış, dürüst Türk pek nadir kalmış, yolsuzluk hat safhada… Kendimize gelmemiz lazım aksi halde Türkleri silecekler yeryüzünden. Atamız görse yüzümüze tükürür.
Güzel.
Çok güzel olmuş teşekkürler.
Çok güzel ya teşekkürler.
Çok güzel ödevime yardımcı oldu.
Çok güzel olmuş ödevime çok yardımcı oldu.
Çok güzel olmuş.
Uygurların kağanı yerine Hunların kağanıyım demesi gerekmiyor mu?
Ama çok uzun, biz buna nasıl çalışacağız?
Çok sağolun ödevimi yaptım.
Vallahi sevdiğim için gerekliydi.
Teşekkürler ödevime yardımcı oldu.
Çok güzel olmuş.
Ödevimdi buldum çok yardımcı oldu.
Çok güzel.
Çok güzel olmuş.
Harika bir şey.
Çok teşekkür ediyorum, ödevlerime en çok yardım eden site. Bu siteyi seviyorum bunları yazanların ellerinden öpüyorum. :-)
Ödevden sonra hocadan 60 aldım.
Çok güzel olmuş ellerinize sağlık.
Uzun ama güzel.
Aynen ya!
Teşekkürler.
Teşekkürler.
Teşekkürler ödevimi bitirdim çok güzel oldu. Allah ne muradımız varsa versin çok mutluyum, elim ağırdı ama olsun.
Çok uzun ya!
Nasıl yazacağım!
Allah sizden razı olsun çok teşekkür ederim.
Oğuz Kaan Destanı’nı başlıklar halinde benim kurgulamam gerekiyormuş. Yardımınıza ihtiyacım var.
Türkler o dönemde hangi madenleri kullanmışlardır?
Süper projem için!
Ödevime çok yardımcı oldu teşekkürler.
Teşekkürler çok işime yaradı.
Evet çok güzel olmuş ödevime yardımcı oldunuz. Hem de sosyal bilgiler sınavıma yardımcı oldunuz teşekkür ederim.
Çok iyi ama çok uzun.
Çok sağ olun artı aldım.
Çok iyi ama çok uzun, hastayım da yazacak halim kalmadı.
Emeğinize teşekkürler.
Teşekkür ederim süper.
Çok ama çok güzel.
Çok güzel olmuş teşekkürler.
Çok yardımcı oldu.
Çok teşekkürler.
Evlatlarına paylaştırmasını anlamadım.
İki farklı anneden olan 6 erkek çocuğu var. Bunlardan üçü kuzeye üçü de batıya gittiklerini görüyor rüyada. Bu da geniş bir coğrafyaya hakim olacaklarını anlatıyor. Bu yüzden çocukları arasında toprakları paylaştırıyor. Üç gümüş ok kuzeye, Altın yay batıya hareketi simgeliyor.
Çok güzel olmuş ellerinize sağlık.
Çok güzel teşekkürler.
Teşekkürler ödevime yardımcı oldu.
Çok teşekkürler.
Teşekkürler sosyal ödevime yardımcı oldu.
Çok teşekkürler.
İyi güzel.
Çok iyi olmuş ellerinize sağlık, bize tarihimizle ilgili bilgiler veriyorsunuz.
Teşekkürler.
Çok sağ olun.
Teşekkürler.
Ödevime çok fazla yardımcı oldu, elleriniz dert görmesin teşekkürler.
Teşekkürler.
Süpermiş, ödevim de süper olacak. Destan gibi…
Ne uzunu be, biraz okumaya sabrınız olsun!
Çok teşekkürler.
Teşekkürler.
Bence güzel ama devamı verilmemiş. Devamı verilseydi daha güzel olabilirdi. Bu arada bu sitenin sahibine ve bu destanı yazan kişiye teşekkür ederim. Saygılarımla…
Teşekkürler.
Teşekkürler.
Teşekkürler.
Biraz uzun olmuş ama çok güzel.
Teşekkürler çok güzel olmuş başarılarınızın devamını dilerim.
Çok güzel ödevimde çok yardımcı oldu.
Çok işime yaradı.
Teşekkür ederim çok güzel olmuş.
Biraz uzun ama olsun anlatım çok güzel.
Bence çok uzun biraz kısa olsa daha iyi olurdu ama her şeyi güzel ama ben yazamam o mesele.
Bunu yazana çok teşekkür ediyorum çünkü ödevimi yazacağım.
Yardımı dokundu.
Teşekkürler.
Çok teşekkür ederim.
Çok güzel teşekkür ederim Allah razı olsun sizden. Allah size bol miktarda para ile nimet hediye eder inşallah.
Çok iyi.
Teşekkürler.
Teşekkür ederim.
Bu hikayeyi kim yazmışsa ellerinden öpüyorum.
Çok uzun ama Power Point sunusu için çok yardımcı oldu sağ olun.
Tam aradığım gibi bir şey.
Öğretmenimiz Oğuz Kağan Destanı ile ilgili performans ödevi verdi, işime çok yaradı çok teşekkür ederim.
Tarih performans ödevimin konusuydu teşekkürler 85 aldım.
Teşekkürler.
7.sınıfa gidiyorum proje ödevi için konum destan idi. Çok yararlı bir bilgi olmuş teşekkürler.
Vallahi çok güzel bu siteye teşekkür ederim :-)
Proje ödevime çok yardımcı oldu.
Çok beğendim.
Çok teşekkürler.
Çok uzun ama çok iyi yazılmış.
Benim de işime yaradı.
Teşekkürler.
Bence çok güzel ama çok da uzun.
Çok sağ olun.
Çok teşekkürler.
Benim işime pek yaramadı.
Çok güzel olmuş.
Ellerinize sağlık.
Çok güzel olmuş ellerinize sağlık. Yarınki projeme çok faydalı oldu.
Teşekkürler, on numara 5 yıldız.
Teşekkürler.
Teşekkürler! Tarih ödevime yardımcı oldunuz.
Projeme kolaylık sağladı, güzel olmuş.
Teşekkür ederim çünkü kompozisyon ödevime yardımcı oldunuz.
Teşekkürler çok güzel olmuş elinize sağlık.
Sağ olun.
Teşekkürler işimi gördü.